Bayahi ba libaka zetibiswa kimuunda mwa Kabbe bakafumana mutano

0
30

Albertina Nakale

Windhoek-Bayahi balibaka zetibiswa kimuunda mwa silalanda sa Kabbe ya Mbowela bakona kukatuluha kasamulaho katengo kakabona zamikwakwa kakazibahala ka Roads Authority (RA) kase katatekile kuyaha mutano ili kumbweshafaza likalulo zakufumana lituso zamuuso, hamoho cwalo nikubisa bubebe misipili yasicaba, sihulu mwa linako zalitabula ni linako zamuunda.

Kuzwelela silimo sa 1990, bayahi ba Kabbe nebapumezwi kwa lituso zamuuso zabutokwa, zeswana sina lipatela, tuto, maofesi azamabasi nikuzwa nikukena mwa naha, lituwelo zakumbweshafaza mipilelo ya batu, nizeñwi cwalo.
Mwangambolo niba New Era muyemeli wa silalanda sa Kabbe ya Mbowela John Likando na nitifalize za zwelopili yenca yeo mi naize bayahi nebatabisizwe kitaba yeo. “Purojekiti ye iamuhezwi kamazoho amabeli. Buñata bwa sicaba, sina basupali, bakatazehanga kufumana lituwelo zabona mwa linako za muunda.

“Mi hape seluna ni Liluko la Sisole mwa Impalila mi habasana kufita nilisebeliso zabona zasisole mwa naha Botswana. Kacwalo mukwakwa wo kiwabutokwa hala silelezo, tuto, ni limota zasipatela zeisa milyani kwa libaka zeo,” nabulezi.
Nazwezipili kutalusa kuli bayahi babaitengile mwa lipisinisi, nibaluwi balibaka zamafitelo, bakana bazamaya mutakafululele, nihaiba mwa linako zamuunda. Naize sikwata sa RA sipatehile kuswanisa mutano, ili kalulo yabubeli ya kuyaha mukwakwa wa Nakabolelwa-Mbalasinte-Kasika kakusebelisa Ishuwa kuya kwa Impalila.

“Bana nilisebeliso kaufela kuli bafeze musebezi kanako. Haninze nibulela nimina, buñata bwa lisebeliso ni lisipi liteñi kwa sibaka sale. Kuyepa mingelo kusekutatekile,” nabulezi. Naize bakeñisa kuli litabula lise litatekile, ba RA bafile muyahi – N2 Civils – libiki zetalu kubona kuli mukwakwa wa felelezwa, ili kuli sicaba sisike sa nyanda sina mosinyandelanga.

Kwamulaho, kubile nitiyeho yetuna hala mapurojekiti amasheleñi afita fa bolule-lule anaha ili asiyalanga ayemi, kakuli libaka halisakonwa kufitwa kuzona, mwa sikiliti kanako yamuunda. “Muunda hautaha, upumela sikiliti kwa naha kaufela. Mukona feela kuya kwa libaka zeo kalicika lasilimo bakeñisa mulapo wa Ishuwa [ili obuba kuzwa nuka ya Lyambai kuya Chobe], mi wa pumiwa kabaka lamuunda. Nekuna nisililo kuzwelela naha hailukuluha, kono cwale lutabile kuli taba kale italimwa,” nabulezi.

Sibaka nesifilwe kumuyahi Labune viki yefelile. Kakuya kalitaba zenekandekilwe mwa mukopano zebonwi kiba New Era, ili one ezizwe mwa kweli ya Muimunene mwahala ba Roads Authority ni baetapili ba Zambezi, muyahi naize sicaba nesizibisizwe kamo nzila iswanezi kufita mi nesibile nikolo mwa kusinganyeka mo nzila iswanezi kufita.

Likando nazwezi pili kutalusa kuli nzila nelumelelanwi kamukwa oeza kuli iyo fiya kwalikalulo kaufela za sioli. Muyahi wa mukwakwa naize kabaka lakutitihana kwalimela, kubateñi kwalimunanu, minzi yemiñata, nikuzamaya-zamaya kwa batu mukwakwa ukaeziwa kamukwa ona nisilelezo yetuna. Muzamaisi wa RA Conrad Lutombi naize mukwakwa hause ufelile ukafita fabutele bwa libima ze 33 mi ukasebeliswa kisicaba sa Kabbe, hamoho cwalo ni Itomba ni sioli sa Impalila.

Lutombi napatuluzi kuli nihaike kuli mukwakwa ukafela nako hainze iya, ukana uyahwa mwa likalulo-kalulo kabaka lamasheleñi. Naize nto yapili ikaba kuyaha mitanonyana mwa milapo yetisanga butata mwa linako zalitabula nimuunda.

Natalusize hape kuli mokutotobela kukambweshafazwa ni lisebeliso zetiile. Muzamaisi nazwezipili kutalusa kuli siswaniso sa mukwakwa hasesifelile, kalulo yapili ikaba kuyaha mazwisezo amezi mwa milapo iketalizoho yebonahala kukataza hahulu. Milapo yeo yekataza hahulu sicaba ifumaneha kwa Nanceleza, Ishuwa, Ikaba, Moomba ni Mukololo, mi milapo yeo ikatalimiwa hahulu-hulu.

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here