Likolo li Amuhela Maticele ba Nigeria

0
14

LIKWAMBUYU yo munyinyani wa Likolo la Tuto, mufumahali (Dr) Becky Ndjoze-Ojo na kile a talusa mwa manzwi a hae biki ye felile kuli, Likolo la habo lina ni litohonolo kukona kubupa silikani sesi tiile ni naha Nigeria ha kuamwa kaza tuto ni liseli.

Likwambuyu na bulezi manzwi a hana amuhela simubuso maticele ba mashumi a malalu bene ba amuhezwi mwa naha kuzwelela kwa naha Nigeria yeli mwa wiko wa lifasi le la Africa, pili ba sika iswa kale mwa likiliti zeba ta sebeleza ten`i ze loban`wi (9) za mwa naha.

“Kacenu ki lizazi leli lateha ahulu la zwelopili ya buntu ni tuto sina hane lu kile lwa lumelana simubuso silimo se sifelile mwa mulenen`i wa Abuja mwa naha Nigeria hala mibuso ya linaha za luna ze peli. Mu taha mwa nako ye swanela kakuli tuto ya naha se boni lizwelopili ze shelana mwa mazazi a cwale mi kacwalo lu bata kuinanula hande ni kutisa kuli ino alabela kwa litokwahalo za musebezi mwa naha,” ne kubulezi Likwambuyu.

Likwambuyu na tiiselize hape kubulela kuli una ni sepo ya kuli, banana bata fumana tuto ni liseli leli tokwahala kaufeela kubona maticele ba.

“Na sepa ni kulumela kuli sikiliti sifi kamba sifi, sesi ta miamuhela, sita mi amuhela ni kutaba kuli sina ni litohonolo mi kacwalo ni mi kupa kuli mu kone kusebelisa zibo ya mina hande ni kuifa banana mwa linzila kaufeela momu konela kueza cwalo,” ne kubulezi Ndjoze-Ojo.

Kakuya ka Likwambuyu, zibo ya lipalo ni sayansi ki mutomo o mutuna ahulu mwa zwelopili kamukana ya naha.

“Ni bata kukupa banana baba ta fiwa liseli kubona maticele ba, kuli ba kone kutaba hande ni nyakalalo ni kusebelisa maemo a, ka tokomelo ka mazoho kaufeela ni kunanula zibo ya bona ya tuto mwa halimu,” Likwambuyu na bulezi ka kulumba Ndumeleti wa naha yani ka liseli la hae la kukona kutiiseza silikani sa linaha ze peli ze.

Kwa mukopano o swana, Mun`oli yo Muhulu wa Likolo la Tuto, mutompehi Vitalis Ankama na fitisize mamela ya kuli, tuto ya naha hai swaneli kuikema ahulu fa liseli leli zwelela kwa baitomboli ba linaha zen`wi.

“Luta sebelisa baitomboli ba, ba naha Nigeria mwa libaka ze swanela hande ili libaka ze lu palelwa kufumana bayahi ba naha ye kapa mwa libaka za bayahi ba naha ye baba ta kena mwa lipumulo kapa ona malibi mwa linako kaufeela mwa lilimo ze peli ze, kakuli halu tabeli kusiya lisuba tota muta bayahi ba, ba kutela habo kasamulaho wa lilimo ze peli za bona mwa naha mo. Ni sepa kuli bazamaisi ba luna ba likiliti ni bazamaisi ba likolo za tuto bata kona kufa bayahi ba tuso ye tokwahala hande mwa misebezi ya bona kaufeela. Neli likolo za luna zene konile kuketa ni kukupa maticele ba isi Likolo la Tuto,” neku tolokile Ankama ka kukwala mukopano.

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here