Nzira Ezi Vana Kugazara Kukatura Zokutinda Kokatwitwi Zize Kosomeya Kuvhura Kureta Uwa

0
7

MoSomeya-ekonomi lyomoSomeya kwakakatera unene kovantu vene ava vakara momukunda, vanangesefa vanapolitika, novantu wokulikarera kumwe nombunga ezi vana kutumbura asi Chamber of Commerce ndi asi NCCI, pontambo zomukunda.Edi kadi kere nonkango domunasipundi ogu kavahorowere sinkwa ntani gomutayi gwaNCCI, Nico Kaiyamo ogu gakere silyo sombongarero zanavenye. Age katente asi elituromo lyovanangesefa nombunga zoNCCI, Kuvhura kugava kovantu ava vana horoweremo moumpitisili woNCCI, yipo vagave yirugana kovantu moomu vana kuyindindira. Yilyo yetu vamwe nare vakara pontambo zokuzeruka, yipo asi awo kuna hepa tupu egwederero lyongandi ngano tava rugana yirugana eyi nayireta sitetu. Kapi nye yina kumoneka nawa asi vakare novantu vana pili kudivako yuma yipo asi awo kuna hara varugane sitetu momukunda posiruwo sosisupi. Kaiyamo kakorangendere wombunga zoSME vayalipakerere koNCCI yipo vagave erunduruko komukunda pontambo zongesefa.Age kayinkondopekere asi ndango zodoropa novanangesefagona vanalituramo mokuwapukurura ekonomi lyodoropa. Ose kuna kuwizamo tuyavatere morwa ekuliko lyodoropa kuna kumoneka. Moomu tupu tuna kumona asi doropa kuna kukura yimo vantu vana kuhara yirugana. Yipo nye asi twahepa kulikwateni kumwe ngovantu vamwe tupu tuhingire positafura simwe tupu tugazare omu natu kulika doropa ezi.Age katente asi evatero paupolitika kuna kuligwana nye simpe tuna lipumbwa pontambo zekeguru yipo asi nkenye yimwe yakuwiza momukunda doropa zahepa kugwanenamo uwa. Age yiyo kahundilire asi mulyo unene asi garawe ndi nzira ezi vana kuhara kukatura zokutunda koKatwitwi owize koSomeya vahepa kuyirugana oyo.Ose twayizuvha asi egano olyo polili nye nompitisili detu paupolitika dahepa kukondja asi egano eli lize mouta wakora. Nonzira nonzi vana kugazara nye ezi,ngano kuvhura kureta uwa kodoropa ezi.Morwa eyi nakuuyungire eyi ame kuna kuyimona asi nzira ezi ngazi kara zokupwagera oze oku ono hara mokukwama nzira zetu zonene Trans Kunene naTrans Caprivi High ways.Age simpe kapandwire vanafarama ava vana lituramo mokuzangura epungu nayimwe ngoso varandese kovantu womomukunda.Ame kuna kuyimona asi kuvhura kugava eyi vana hepa momukunda ogu unene kukwama eyi tuna zangura eyi kuna yimono paapa ninagendi modoropa nokutara asi vantu ngapi vana zangura yimwa eyi nomuvana kuyirandesa.Yikunwa eyi yikwa hidi kuna kumoneka nawa nokutjindja doropa zifuure nsene otara omu vana yiyengeke konontere dodoropa.Eyi kuna komoneka asi vantu kuna kuruganena kumwe yipo asi eyi yangesi twahayisiga nampili nakaauke.Age yipo kahundilire vanangesefagona vatamunune nongesefa dawo yipon varetepo yirugana kovakwawo. Doropa zaSomeya kuna kara zelike doropa vana kara nazo moomukunda gwaOshikoto eyi yina kuninkisa asi vantu navenye kuna kugogomoka vawize vaya papare yirugana womomukunda ntani vamwe woponze zomukunda.Eyi kuna kumoneka asi doropa ezi zina kara mulyo pwazene. Ntani kuna kumoneka asi vantu ava vana kugendesa doropa ezi vana lituramo rambangako nava vana kuvavate re unene vanangesefa.Vanangesefa vetu vahepa hena kugava yirugana kovantu navenye ava vatunga momukunda ogu ndi mosirongo rambangako noVduni ava vakara asi awo ponze zodoropa.Kaiyamo katente asi mokukwama elikwamo lyepangero mokuzerura vaduni epangero lyadeura vaduni wovanzi inene vava vana kara komukunda ngwendi gwaGuinas ogu gwakara asi yirugana mwato, morwa hena kupira udivi nononkedi. Ame kuna kuyimona asi vaduni ava vadeura moudivi wokompuyuta netungo vamana ngesi kuna hingire tupu kwato eyi vana kurugana, vaduni ava kuvhura kuvagwana komavango ngwndi Tsintsabis, Bravo nakumwe hena ava vana huguvara tupu asi Someye yizo doropa zawo momukunda nazi vapa yirugana. Vanangesefagona vetu vahepa nawo kuhundira epangero lilituremo mokuvadeura yipo vagwederere nongesefa dawo varetemo yirugana modoropa ezi.Mbunga esi zoNCCI Ngesi pantambo mukunda kuna lituramo asi vamone vahameni vawo yipo vagwane nawa-nawa asi kupi kuna kara hepero oku nava vhura kuvadeura yipo vavatere ekuli lyodoropa ezi.