Katengo ka Patalaza Lipalo

0
11

WINDHOEK ‘Likanyi’ zene kile za zuha hala katengo ka National Union of Namibian Workers (NUNW) ni kampani ya Pupkewitz Group of Companies li bonahala kuli li kwahule ni maungulo sina ba NUNW hase ba ngile kale nzila yen`wi hape, mwanako ya cwale, seba patalalize lipalo za sicaba sa batu ba bansu ni makuwa baba sebeleza kampani mwalipula ze tuna ni kufita. Mun`oli yo Muhulu wa katengo, mutompehi Evalistus Kaaronda na yumbezi kwande manzwi ana kile a fitiswa ki mutompehi Harold Pupkewitz mwamazazi a felile a kuli, kampani ya hae inze sweli kulatelela milao ni linzila sakata za kukenisa misebezi bayahi bene ba shebile hahulu ni kunyanda mwalinako za pili hane kulwanelwa tukuluho ya naha, ili misebezi ya mwalipula ze tuna ni kufita. Mwamanzwi a hae, Kaaronda naize ba katengo ka habo neba kile a nopa lika ze shelana mwasitatimente sene si kilwe sa fitiswa ki Pupkewitz mwamazazi a felile. Ba katengo hape neba kile ba bulela kuli, ba bilaezwa ki manzwi ao Pupkewitz na kile a patalaza muta o mun`wi ili manzwi a akalezwa kuli, kunga lilimo ze fitelela lishumi kaze silezi ku kona kuluta hande mutu yo munsu musebezi sakata wa mwasipula se sipahami ni kuuswala. “Seku bonehezi hande-nde kuli linzila zen`wi ze itusiswa ki makampani a, lizwelela kwalinako zale za mwamulaho za linako za puso ya sialuluti sa mubala,” kakuya ka Kaaronda. Kaaronda naize mwasilimo se sifelile, ba Employment Equity Commission neba kile ba n`ola lin`olo ku Pupkewitz ni kubilaela kaza palo ya batu ba bansu ni sicaba sene si yandile hahulu mwalinako za kwamulaho, mi neba kile ba buza kuli kanti he kampani hane I sa lateleli milelo ni buitukiso bone I kile ya beya fa mapa kin`i. “Neku kilwe kwabonahala hande kuli mihuo kaufeela ya Pupkewitz ya kuswala sicaba kaufeela sa naha kusa talimwi kaza mibala ha ki yona hande, sina haili mihuo feela yesa latelelwi.” Ba katengo neba kile ba fumana lipalo kaufeela, mi ne kufuman`wi kuli mwasilimo sa 2001, kampani nena ni batu ba bansu ba loban`wi feela mwalipula ze pahami mi ne kusina musali ni haike ali mun`wi, ha kubapanywa ni palo ye likana mashumi a mabeli a babeleki baba sweu kapa bona makuwa, hala bona ba banee inge ili basali. Mwalipula ze pahami za kamaiso ne kusina mutu yo munsu haisi makuwa ba lobapeli ili bao kaufeela bona neli baana. Mwalipula za kamaiso ya fahali, ne kufumanwi kuli ne kuna ni batu ba beli babansu ili muuna ni musali ha kubapanywa ni palo ye likana mashumi a malalu ni a limun`wi ili palo yene na ni basali ba makuwa babeli ku yona. Sitatimente si supeza kuli, ne kuna ni mutu feela yo munsu a limun`wi mwasilimo sale sa 2003 mwalipula tuna za kamaiso ha kubapanywa ni palo ye likana lishumi ka batu ba banee. Fa lipula za kamaiso za fahali ne kufumanwi kuli ne kuna ni batu babeli ba bansu ili muuna ni musali hape ha kubapanywa ni palo ye likana mashumi a malalu ka batu ba ketalizoho ba makuwa. Ba katengo bali mapampili a lipalo ze, a bilaeza hahulu sina haisi ona hande mane kuto tisa ni mwasilimo se sifelile. Mwanako ya cwale, lipula tuna hahulu za kampani halina mutu yo munsu, kakuya ka patalazo yaba katengo. Mwakamaiso ya fahali mona kuna ni batu ba bansu ba beli feela mwanako ya cwale ha kubapanywa ni palo ye likana mashumi a malalu ka batu ba lopan`wi. Ba katengo neba kile ba biza ba mubuso kuli ba nyakisise lipalo ze swana ni kunga muhato sina haili bona baba fanga matenda kwamakampani a swana kono inge asa lateleli milao kapa mipelekelo sakata. Mwanako ye swana, ba katengo hape neba kile ba biza Pupkewitz kuli a latule kapa kubulela fa lipalo ze swana zeo zene patalalizwe. Sizwale ni swalisano hala kampani ya Pupkewitz ni katengo sinze si bonahala kukena ‘mwamusima’ mwanako ya cwale. Mukopano ono swanela kuswaliwa hala Pupkewitz ni limembala za katengo no sika swaliwa sunda ye felile, mi Kaaronda na kile a fitisa manzwi a hae a maswabi a kubona Pupkewitz asa bonahali kwamukopano-tuna o, ono swanela kuswaliwa. Kaaronda hape na bizize mitayi kaufeela ya Pupkewitz kuli I kwalule libuka za yona.