Simpangaliko sa Bonwa Kwakhuta ye Pahami

0
14

WINDHOEK – Simpangaliko nesi kilwe sa bonwa kwakhuta ye pahami la bubeli sunda ye felile muta baana ba lishumi kaba babeli (12) baba akalezwa mwamuzeko wa lushembo wa ku bata kupuma sikiliti sa Caprivi mwasilimo sale sa 1999, ba zwela fande muzeko inge uli fa ‘liiso’. Ba 12 ba, baba akalezwa mwalikezo za lushembo bene ba kile ba zwela fande ya khuta ye pahami sunda ye felile neli bo; Progress Munuma ba bana ni li-limo ze 40, Manepelo Maken-dano, 41, Shine Samulandela, 36, Vincent Siliye, 36, Vincent Si-nasi, 44, Alex Mushakwa, 52, Diamond Salufu, 53, Hoster Ntombo, 52, Boster Samwuele, 38, John Ntembwe, 39, Frederick Ntambilwa nibo Alex Liswani ba bana ni lilimo ze 46. Muzeko hane u kile wa tateka la bubeli sunda ye felile, ba 12 neba kile ba hana kuba mwamuzeko ka kubulela kuli ha ki ba ba-wi ba muzeko o. Hane kubulelwa fahalimu ya limembala ze-wi za sikwata saba 12 seo, sibuabui Vincent Siliye naize, yena ni sikwata sa hae haki ba ba-wi ba muzeko o, mi banze ba swelwi feela kuno fapelezwa kuba ba ba-i ba muzeko wa khuta ye pahami o. Manzwi a, na tile kasamu-laho Deputy Prosecutor-General Danie Small a biza paki yo mu-wi ni mupokola yo mu-wi yo muhulu wa tolopo ya Rundu ili mutompehi Detective Sergeant Celestino Christian kuli ba kone kufitisa bupaki bwa bona kaza liswaniso zene kilwe za ngiwa mwalibaka ze shelana mwasikiliti sa Caprivi mwasi-limo sale sa 2002 mwakweli ya Muyana. Mi kasamulaho feela wa kutumusa manzwi a, ba 12 kaufeela bona neba kile ba ishimbulula ni kusiya ngambo-lo ya muzeko inze zwelapili. Ze ni hane li kile za zamaya cwana, baana neba kilwe ba susuezwa ka kubizwa hape kuli ba kutele mwakhuta ili susu-sezo yeo kaufeela bona neba kile ba lumela kuyona. Muzeko no kashelizwe kwapili mi uta kutela mwakhu-ta mwalibiki ze taha. Ka lizazi la 15 Lungu silimo se, ba 12 hape neba kile ba zwe-la fanda khuta kasamulaho wa kuhana kuitumusa kaza lifoso za lushembo ni lifoso ze-wi ze pahami zeba zekisezwa ka zona. Ze ni hane li bile cwana mwakweli yani, khuta ne kile ya zwelapili kusina ba 12 bao inge basa liyo mwakhuta sina lifoso hane li kilwe za beyiwa hande ki khuta ni kulumelela kuli khuta I zwelepili ni muze-ko kakuya ka mulao wa khuta ono kilwe wa patalazwa mwa-mulao o zibahala ka Namibian Criminal Procedures Act. Sikwata hape nesi kile sa wela ‘mwamusima’ ka lizazi leli swana la sunda ye felile lona la bubeli kasamulaho bayemeli ba mulao babeli ba banze ba lifiwa ki mubuso kuli ba yemele ba ba 12 bao, ba tu-luha fa misebezi ya bona ka ma-baka a kuli ne kusina hande kut-wano ni kwitwisiso hala bona kubeya lisitataliso ze-wi ze iputezi mwamuzeko kaufeela. Bayemeli babeli ki Zagrys Grobler ni Nate Ndauendapo. Kutuluha kwabayemeli ba-beli bao neku tile kasamulaho bayemeli ba hana kutisa ma-pampili a ‘calenja’ kapa kona kulwanisana ni mutomupuso hamohocwalo ni mulao wa naha wa kuba zekiseza taba ya lifoso zeo ba akalezwa ka zona mwamubu wa naha ye. Mapampili a swana na kilwe a haniwa ki khuta ye pahami silimo se sifelile mwakweli ya Yenda. Ba 12 ba zwekisezwa kwa-tuko ka lifoso ze akalezwa kuli neba bapalile sanda mwandwa ya silimo sa 1999 ya kupuma sikiliti sa Caprivi kwanaha kaufeela. Ba 12 ba talimani ni muhala telele wa lifoso ze she-lana hala zona lushembo ni kuswala litobolo ze tuna ni ze nyinyani isi kamulao ili lifoso zeo ba 12 neba hanile kuitu-musa kuzona mwakweli ya Lungu silimo se. Baba akalezwa ba ba-wi neba kile ba tamiwa silimo sale sa 2002 kasamulaho ba mubuso wa naha Botswana baba tambe-ka mwamazoho a naha ye. Ba ba-wi kubona neba ta-milwe mwakweli ya ÃÆ’Æ‘ÂÂÃÆ’ÂÀÃ…¬ÃÆ’…¾ulule sili-mo sale sa 2003 kasamulaho ban aha Botswana ba ba hanela maemo a bona a kupila mwana-ha yani ane ba kile ba lumelel-wa sapili. Libaka lene li kilwe la fiwa la kulundula maemo a bona mwanaha yani neli libaka la ku-li, neba tulile milao yene kilwe ya fiwa kubona mwanaha yani ili yeo hala yona neli ya kuku-tela mwanaha Namibia isi ka-mulaho nihaike neba swanela kuina mwanaha yani inge bali babalehi ba ndwa. Ba ba akalezwa ne bali ba eteleli ba simpangaliko kaufee-la sa Caprivi pili ni kasamulaho wa litasezo sa ka lizazi la 2 Mu-yana 1999. Ba 12 basiyala bali mwamazoho a mapokola mwa-tolongo ya Windhoek Central Prison. Muzeko o swana unze u zwelapili ni kuba 100 ba ba akalezwa mwamuzeko o swana o sweli kuno ezahalela mwa-holu ya Windhoek Central Prison yene kilwe ya matehwa sinca kuli I kone kuswala mu-zeko kasamulaho wa kuzwiswa mwatolopo ya Grootfontein kwamano ba ni likozi ze she-lana za fa mukwakwa mwali-limo ze felile.