Ndwalume wa Bulukiwa

0
8

Miandanda ya bayahi ba naha ne kilwe ya bonwa la pelekelo kwasibaka-tuna sa matotaeti a lindwalume-tuna za naha ko yo nali Sibuabui wa pili wa Ndu ya Milao, Dr MosÃÆ’Æ‘Æ‘ÃÆ”šÃ‚© Tjitendero na kile a bulukwa teÃÆ’Æ‘Æ‘ÃÆ”šÃ‚±i. Limembala ze sepahala ni limembala feela za kopano ye busa yona ya Swapo, limembala za lubasi lwa mufu, limembala za likopano za lipolitiki zeÃÆ’Æ‘Æ‘ÃÆ”šÃ‚±wi, kubeya bayahi feela ba naha hala balili bene ba kile ba apesa ni kutaza silalanda sa lipulukelo neba kile ba supeza ni kubonisa likute la bona la mafelelezo. Manzwi a matomola pilu ana zwelela kwalimembala ze shelana na kilwe a sululelwa kwasicaba kamukana. Likute ni litapelo kamukana ze fiwangwa ku ndwalume ufi kamba ufi neli kile za fiwa ku Sibuabui wa pili wa naha pili ‘mbundu I sika kutisezwa’ kale kwambundu. Pili ndwalume a sika bulukwa kale kwasibaka kapa ona matotaeti a lindwalume la pelekelo, ne ku kilwe kwahatiswa lizazi la kupulo ya hae mwamunzi o zibahala ka Okomakuara mwasilalanda sa Ovitoto mwatolopo ya Okahandja. Ku lona lizazi la kupulo le, lene li kile la hatiswa la bulalu sunda ye felile, mianda-nda ya balili bene ba tinile mwamibala ya kopano ya Swapo neba kilwe ba bonwa kubeya bao bene ba tinile feela mwalitino za bona. Bayahi ba naha bene ba zwelela mwaminzi ye mabapa neba kalile kuesha mwamunzi kakusasa ni kulitela kuesha kwasitupu sene si kile sa esha musihali. Okomakuara ki mun-zi o mufu na kile a pepelwa teÃÆ’Æ‘Æ‘ÃÆ”šÃ‚±i. Situpu sa ndwalume nesi kile sa fiwa likute leli swanela la mulena pili sisi ka bulukwa kale mwasitungu mo nesi kile sa lobazwa la bulalu busihu. Pili situpu sisi ka iswa kale mwasitungu mo, nesi kilwe sa bulukwa busihu bo, mufumahali wa mufu ili yena mufumahali Sandra Tjitendero na kile a iniswa ni balili ba baÃÆ’Æ‘Æ‘ÃÆ”šÃ‚±wi ili nako yeo manzwi a matomola pili ni litapelo kuzwelela kwabatanga ba Mulimu ba likeleke ze shelana nanza fitiswa hamoho cwalo ni manzwi a maÃÆ’Æ‘Æ‘ÃÆ”šÃ‚±wi a matomola pili ana zwelela kwabayahi kamukana. Membala wa kopano ya Swapo ya nali mulikani-tuna wa nyandi Tjitendero, mutompehi Hidipo Hamutenya ni yena na kile aba teÃÆ’Æ‘Æ‘ÃÆ”šÃ‚±i kwakupulo ya ndwalume-tuna yo mwasilalanda sani. Mwapono yene kile ya bonwa kuba ye sikai, Hamutenya na bonahala kubilaela hahulu luli ni kutokwa mati mwahanu hana bulela za mulikana hae tuna yo. Yo nali Likwambuyu wa Likolo leli bona za Kwande, na bulezi kuli na zibile nyandi lilimo ze 46 ze felile mi neba kile baba balikani-tuna kuzwa ba kopana feela fo. Hamutenya naize na kile a amuhela feela liÃÆ’Æ‘Æ‘ÃÆ”šÃ‚±usa la lifu la mulikana hae ku yo nali mubakweli wa hae yena Hamutenya mwaLikolo leli swana, yena mutompehi Kaire Mbuende. Na ekelize kuli, ba lubasi lwa hae ni lubasi lwa Tjitendero ne bali balikani-tuna mwalilimo kaufeela ze felile. “Neni kile na I ziba ni Sandra silimo sale sa 1973 mi bana ba luna kaufeela nenze ba hula hamoho ni kuba balikani-tuna ni lubasi luli liÃÆ’Æ‘Æ‘ÃÆ”šÃ‚±wi.” Hamutenya ya pila feela mabapa niba lubasi lwa Tjitendero, na talusize kuli mazazi kaufeela a lifu la mulikana hae na mubezi hahulu butata kuli a kone kuaswala, sina hana bapala likalulo ze shelana za kulika kuombaomba ba lubasi lwa mufu hamohocwalo ni kuiombaomba yena muÃÆ’Æ‘Æ‘ÃÆ”šÃ‚±wi ka lisuba tuna leo. “Lunze lui takula miyoko ni mina kaufeela ka kutobelwa ki ndatamina, malumenu, mulikani ni membala wa silalanda.” Kuzwa lizazi la kupulo le, Hamutenya nasa zwelapili kuombaomba mane ni kufa likute mulikana hae ni lubasi kufitela lizazi la mafelelezo leo na kile a bulukwa kwamatotaeti a lindwalume. “MosÃÆ’Æ‘Æ‘ÃÆ”šÃ‚© na bapalile kalulo-tuna luli, mi na konile kutusa mwalizwelopili ze shelana za naha zeta kona kuhupulwa ki ki naha yote hamohocwalo ni ba banca baba sa taha mwalilimo ze taha. MosÃÆ’Æ‘Æ‘ÃÆ”šÃ‚© u pilile bupilo bo bunde bo bu lateha.” Mulena wa mushobo wa maMaherero mutompehi Kuaima Riruako ni yena na kile a fitisa manzwi hae a matomola pilu ka kubulela kuli yena ni mufu ba zwelela lilimo za kwamulaho luli banze ba zibana sihulu lilimo za kwande ya naha zeta hupulwa hahulu ki yena mulena Riruako. Riruako a amile fa taba ya kuli na tabiswangwa hahulu ki kamo mufu na sebezanga musebezi wa hae wa Mwandu ya Milao ka kuekeza kamo na swalelanga lika za hae ni hana nyemile ili nzila yeo Riruako a bona kuli ne inzi hande ili yene sina silibonda. “Na ni elezanga kamita ni kuni bulelela kuli ni ine fafasi mwalinako ze ÃÆ’Æ‘Æ‘ÃÆ”šÃ‚±ata Mwandu ya Milao hane ni bulelanga lika zene nisa swaneli kubulela zeo na neni bonanga feela kuli ni bulele.” Mulena na bingutile komu ni kukupa ba lubasi kuli ba tapise miyoko ni mihupulo ya bona mwamali a komu yeo. Manzwi a manwi a matomola pilu na kile azwa ku mulena wa maMbanderu, ili mulena Munjuku Nguvauva II kubeya ba Red Flag ni limembala za lubasi. BuÃÆ’Æ‘Æ‘ÃÆ”šÃ‚±ata bwa balili sihulu bayahi ba Ovitoto neba kile ba bulela hahulu zende ka mufu ni kuekeza kuli na bapalile kalulo-tuna mwakunanula mipilelo ya bona mwasibaka ni silalanda kaufeela. “Na kile a bapala kalulo-tuna mwasilalanda. Na bingutanga ngu kapa komu kwamabasi a shelana hane kuna ni mafu kapa mukiti wa linyalo,” a neli manzwi a mulili yo muÃÆ’Æ‘Æ‘ÃÆ”šÃ‚±wi. Lizazi la kupulo ya ndwalume mwamunzi wa hae neli kile la fita kwamaungulo la bunee mi ba mubuso neba kile ngela ona fo. Lizazi la ba mubuso lona la kupulo ye swana neli kile la swaliwa la butanu sunda ye felile, ili lizazi lene li bezi kwasibaka sa Ndu ya Milao ni kuswaliwa ka kutiya ki Mueteleli wa naha, mutompehi Hifikepunye Pohamba ni yo nali Mueteleli wa pili wa naha Dr Sam Nujoma kubeya maofisa ba baÃÆ’Æ‘Æ‘ÃÆ”šÃ‚±wi ba mubuso. Tjitendero ya nana ni lilimo ze 63 za kupepwa mwanako ya kutimela kwahae, na timezi ka lizazi la 26 Lungu mwasipatela-tuna se si zibahala ka Roman Catholic mwamuleneÃÆ’Æ‘Æ‘ÃÆ”šÃ‚±i wa Windhoek kasamulaho wa kukula nako ye telele.