Mezi a Munda a Apesa Caprivi

0
11

WINDHOEK Mezi a munda a zwelela nuka-tuna ya Lyam-bai mwasikiliti sa Caprivi mwa-tolopo ya Katima Mulilo, sa potolohile minzi ye shelana mwasikiliti, sihulu minzi ye tasezwanga hahulu ki likayamana leli swana silimo ni silimo ni kutisa kuli minzi ye cwalo yeo, I sike ya fitwa ka nzila ya mukwakwa wa limbayambaya. Batu ba minzi ye cwalo seba tatekile ni mungendenge wa bona wa silimo ni silimo wa kututa ni kubalehela kwalibaka ze pahami zona ze omile zesa tasezwi ki munda. Kwamakalelo a sunda ye, ili la mubulo, mezi a nuka Lyam-bai na yemi fa butungi bo bu li-kana lilima ze 5,36, mi mezi a, anze a sweli kupahama ka zazi ni zazi. Caziba yo Muhulu ya bona za mezi mwaLilulo la Mezi mwatolopo ya Katima Mulilo, mutompehi Vincent Simana na nitifalisize kuba mutende o sunda ye kuli, minzi yese apesizwe kale ki mezi a munda ki: Malindi, Schuckmannsburg, Nakuntwe, Mpukano, Nami-yundu, Iivilivinzi ni Mbala-sinte. Minzi kaufeela ye, se konwa feela kufitwa ka mikolo mi likolo za tuto zeÃÆ’Æ‘Æ‘ÃÆ”šÃ‚±wi seli akalez-wa kale kuli lita kwala kapa kututisezwa kwalibaka kapa minzi yeÃÆ’Æ‘Æ‘ÃÆ”šÃ‚±wi ye omile hali ka- to kwalula mwamazazi a ta- ha. La bubeli sunda ye, sikwata nesi kilwe sa lumelwa kuli si kone kuyo nyakisisa limbule zeo batu ba bapila mwaminzi ye ba tokwa mwanako ya cwale haiba kuna ni ze batokwa, ni kubona kuli kanti ki lifi lika ze swanelwa kufiwa ona fo feela kabubebe kwabatu baba cwalo. Simana hape na kile a bulelela ba mutende o kuli, ba Katengo ka Putako mwasikiliti ni bona kutwa ba neula mikolo ya sikuwa ye sina maingini kuli ino itusiswa ki sicaba se sita-limani ni likayamana le sina musebezi wa bona ba Katengo ka Putako haili wa kutusa batu baba talimani ni likayamana sihulu bo lyaminzi. Simana na talusize kuli kweli ye ya Lungu ki yona kweli yeo mezi a mwanuka-tuna ya Lyambai a nanuhanga hahulu ni kutisa munda pili a sika fukuza kale mwakweli ya Kandao. Mwasilimo sa 2003 mwanako ye swana ye, butungi bwa mezi nebu yemi fa lilima ze likana 6,64; mwasilimo sa 2004 mezi na yemi fa butungi bobu likana 7,04, haa ÃÆ’Æ‘Æ‘ÃÆ”šÃ‚±ohola mezi na yemi fa 3,20 mwanako ye swana ye. Mwalizwelopili ze bata kuswana, ba ofesi ye bona za litaba za sicaba mwasikiliti ne baize, mukopano ono swanela kuikambota lika za butokwa za kututisa baituti, maticele ni bolyaminzi kuba isa mwaminzi ye omile no sika zamaya hande kalibaka la kuli kusana ni lika zeÃÆ’Æ‘Æ‘ÃÆ”šÃ‚±wi ze sika keniswa kale hande hala maofisa ba cwale ba Katengo ka Putako. Mulena Kisco Liswani III ya etelezi mushobo wa Masubia mwasikiliti, na fitisize manzwi a maswabi ka Ngam-bela wa hae yena Ngambela Chrispin Katukula kuli, u beil-we feela mwalififi ka lizwe-lopili kaufeela za munda sina silalanda sa Kabbe sesi tasez-wangwa hahulu ki munda silimo ni silimo ha si wela mwaketelelo ya hae kacwalo, u swanelwa ku lumelwa zebe kaza lizwelopili kaufeela nto yeo a bona kuli ha inze I sweli ku zamaya cwalo, mwanako ya cwale hana lumela zebe ba mutende o ka Ngambela wa hae. Mulena u tabela kuno lu-melwa zebe ka lika kaufeela zenze swelwi kuhatiswa kuli ku tuswe batu ba hae baba swanela kututela mwaminzi ye omile hande. Ba ofesi ya NBC mwa-sikiliti ba akalezwa kuli ni bona ba inzi mwalififi leli swana sina haba sa fiwangi hande litaba kaufeela za munda ka butungi kiba Katengo ka Putako kuli ba kone kufitisa maÃÆ’Æ‘Æ‘ÃÆ”šÃ‚±usa a bona ka liyalesi la sicaba kwabatu baba talimani ni likayamana. Katengo ka Putako, kakana ni limembala za kona ze tali-mani ni lipatisiso-tuna zene tile kasamulaho wa simpangaliko-tuna sa masaka a bupi bwa bon-yi ana kile a bola ni kuyundiwa feela asa fiwi kwasicaba sene si swanela kuamuhela, neka nyazizwe hahulu sunda ye felile ka nzila yeo kanze ka swalela likayamana la munda la silalanda sa Kabbe. Haki yona minzi feela ya mwamutulo wa tolopo ya Katima Mulilo yese talimani ni likayamana leli swana silimo se kono, ba minzi ye wela mwa-lilalanda zabo Sibbinda ni Linyanti ni bona neba talimani ni likayamana leli swana mwalibiki ze felile kasamulaho wa pula ya simbewewe yene kile ya suluha mwasikiliti ni mwalibaka zeÃÆ’Æ‘Æ‘ÃÆ”šÃ‚±wi za naha yote. Mandu a kumateha a mwalilalanda ze, ni ona na tibisizwe ni kutubiwa ki mezi a munda ao. Kuzwisa kwateÃÆ’Æ‘Æ‘ÃÆ”šÃ‚±i likayamana la munda, bolyaminzi basa talimani ni likayamana la lifolofolo ze cwale ka litou ni linali zenze sweli kuhatikela limela ni kufula mwamasimu a bona, nto yeo bo lyaminzi ba bona kuli I taha kalibaka la kuli lifolofolo ze linze li ikamaelanga feela mutakafululele kakuli hakuna makonzabenzi a maÃÆ’Æ‘Æ‘ÃÆ”šÃ‚±ata a kubeya lifolofolo ze, ze tisanga hahulu lisinyehelo.