“Nyamu u Tokwa Kemelo”

0
39

WINDHOEK MUNYAKISISI ya ikemezi mwa litaba za lipolitiki ni litaba zeÃÆ’Æ‘Æ‘ÃÆ”šÃ‚±wi za lipatisiso mutompehi Bill Lindeke uli, lundulo ya mutompehi Jesaya Nyamu mwakopano ya Swapo I kona feela kutalimisiswa hande mane ni kufiwa sibaka sa “makapweka” mwakopano haiba “balikani” ba Nyamu ba ba sweli lipula-tuna mwakopano ya Swapo ba supeza lizwalo la bona ku yena ni kumuyemela mwamikopano-tuna ya kopano ya Swapo. Lindeke na bulezi manzwi a, mwanako ya kuikopanya ni ba mutende o sunda ye felile. Lindeke ya nali ticele yo muhulu kwaUnibesiti ya naha uli nako ye, seli nako cwale ya balikani ba Nyamu sihulu mutompehi Hidipo Hamutenya ku kala ku muyemela isi cwalo hakuna zende kwalineku la hae. Lindeke naize kubonahala kuli Nyamu na sika fumana kemelo sakata ku zwelela kwabalikani ba hae mwamikopano ya mitayi ye mibeli ya Swapo, yeli ye tuna mwanako ya ku mu lundula mwakopano. Munyakisisi na ekelize ku bulelela ba mutende o kuli, na sika komokiswa ki patalazo-tuna ya Nyamu kasamulaho wa mazazi a sikai feela a mano lundulwa, ka kuekeza kuli Nyamu ki mutu yo muÃÆ’Æ‘Æ‘ÃÆ”šÃ‚±wi ya cilaukille mwangana ni zibo ya litaba za lipolitiki mi u tabela hahulu kupatalaza kamita. “Neli patalazo-tuna luli kuzwelela ku Nyamu mi nina ni sepo ya kuli, ba ketelelo ya Swapo neba sika komoka ni bona kasamulaho wa patalazo-tuna yani.” Lindeke nihaike na bulezi manzwi ao kaufeela, na kile a talusa hape kuli balikani-tuna ba Nyamu bata saba ku mu yemela mwanako ya cwale sina haba saba kuli kutwa ba lundulwa ni bona mwakopano. “BuÃÆ’Æ‘Æ‘ÃÆ”šÃ‚±ata bwa limembala za kopano ya Swapo seli bile limembala za kopano ye ka lilimo ze ÃÆ’Æ‘Æ‘ÃÆ”šÃ‚±ata, zeÃÆ’Æ‘Æ‘ÃÆ”šÃ‚±wi limembala seli kona kufitelela lilimo ze 40 mi ki li membala tota kacwalo kutata hahulu ku zona liimembala ze, kuli li kone kusebeleza mwamiseto ye kwande ya Swapo.” Na ekelize hape kuli haiba balikani-tota ba Nyamu ni bona ba I tekula ku siya kopano mwanako ya cwale bata kuleka mushukwe-tuna luli sina sikwata sa cwale se, ha si bonahala ku saaba ni kemelo-tuna luli kwande ya kopano ya Swapo, kakuya ka Lindeke. Lindeke uli, limembala ze ÃÆ’Æ‘Æ‘ÃÆ”šÃ‚±wi lisa tabela “kuikola” inzeli limembala ze sweli lipula-tuna mwamubuso, kacwalo kutatafezi hahulu ku zona limembala ze kuli li kone ku yema haisi haiba inge li Kashiwa kueza cwalo. Munyakisisi na ekelize kubulela kuli lundulo ya Nyamu I bonahala hanyinyani mane ni kuutwahala hande hape kuli ha ki nzila ya Mueteleli Pohamba yana nza bulelanga ka za swalisano, kutwano ni swalelo mwakopano ya Swapo. “Lundulo I bonisa hande fo kusweu kuli Mueteleli wa kopano yena Dr Sam Nujoma una ni maata a matuna mi ki ya sweli ku hoha mihala.” Lindeke na tazelize kuli “nzikinyeho” ya katengo ka makwambuyu ita bonisa kopano nzila ye libilwe ku yona. “Cinco ya lipula za mwakatengo ka makwambuyu ita mbalamanisa batu ba Hamutenya kapa ita ba lelekela kwahule kuli haba sa tokwahala mwamubuso?” Munyakisisi yo muÃÆ’Æ‘Æ‘ÃÆ”šÃ‚±wi wa litaba za lipolitiki kwasikolo sesi pahami sona se si tuna mwanaha sa Unibesiti ya naha mutompehi Phanuel Kaapama, yena uli mibamba ya “ndwa” ne hatisizwe ka yona lundulo ya Nyamu yeo. “Nyamu sa bulezi kale kuli yena u tabela ku yema ka cwalo kuta itinga feela kuli una ni balateleli ba bakai.” Kaapama na ekelize kubulela kuli tukwata-kwata tose tuli mwakopano tuta wina lindwa kaufeela tona, kono ki kwa butokwa kakuya ka yena, ku ziba kuli ha ki kakwata kali kaÃÆ’Æ‘Æ‘ÃÆ”šÃ‚±wi feela ka ka kona ku wina sina kaufeela tona ha tu bonahala ku tiya. Kaapama na talusize kuli yena u ziba batu bao baba kona kuyemela Nyamu kono haku zibahali hande kuli ki sikwata maÃÆ’Æ‘Æ‘ÃÆ”šÃ‚±i se si kona ku wina “ndwa” ye. “Mwa nako ya cwale, ha ku sika zibahala kale nji balikani kapa bona balateleli ba hae Nyamu ba tabela kuyema ni yena ni kumu fa kemelo kapa awa.” Kaapama ni yena na ekelize kubulela kuli ku bonahala kuli ne ku sika ba ni kemelo kuzwelela kwabalikani ba hae Nyamu mwamikopano kaufeela yona ya tutengo kapa yona mitayi-tuna ya kopano ya Swapo. Naize lundulo ya Nyamu ina ni maneku a mabeli ili maneku a ku kona kutiisa kopano kapa kuifokolisa ili maneku ao a bona kuli ata I patalaza mwalikweli ze taha. “Haiba kuli kopano ya Ikaba fahali, kezo ye ita fokolisa kopano, kono haiba kuli kopano inge I fumana hande tatululo, swalisano ya kopano ita tiya hape.” MuÃÆ’Æ‘Æ‘ÃÆ”šÃ‚±oli yo Muhulu wa kopano ya Swapo yena mutompehi Ngarikutuke Tjiriange nahanile kubulela fa lundulo ya Nyamu ka kubulela kuli yena taba ye, nasa I zibi hande sina hana tiilo I utwa cwale-cwale. “Ni fitile feela ona fa mwaofesi neni sa liyo mwamuleneÃÆ’Æ‘Æ‘ÃÆ”šÃ‚±i kacwalo hakuna seni ziba,” Ngarikutuke hana alabela fa lipuzo za ba mutende o sunda ye felile. Naize ha sika talusezwa kale kaza lundulo ya Nyamu ka kutala ka kuekeza kuli ha sika fiwa kale liÃÆ’Æ‘Æ‘ÃÆ”šÃ‚±olo leli zwelela kuyena Nyamu. “Mubakweli waka (mutompehi John Pandeni) hayo mwanaha, ka cwalo ha ni sika takusezwa kale ka butungi, hani zibi kuli nita zibiswa lili.” Sibuabui sa kopano mufumahali Netumbo Nandi-Ndaitwah ni yena na hanile kubulela fa lundulo ya Nyamu ka kubulela kuli mitayi-tuna ya kopano ki yene I ngile ni kufa koto ya lundulo yeo. Na hanile hape kubulela kaza “sikwata” sesi akalezwa kuba sa sikiliti sa Omusati ka kubulela kuli na sina tato ya kuikenya mwalitaba za sina tato ku zona ili zeo asa zibi hande hape.