Xoa-aos: Albertina Nakales

CORRIDOR 17s - ╪Gui Sakhoen hîa Omaheke ׀Kharib !garo!ādi  !nâ ra sîsenn ge sîsenni mātares ase marisa !khō!oas soas !nâ suwu╪an ╪auxûiba ra mātarehe.
Nē !khais ge nē khoen ׀nai kaise a ׀gâsan ase ra !gawa׀îhena !aru׀î hîgagas ai ׀gui hâ tama i tsî ╪auxûiba ║gauo!nâse sîsenūs tsîna ra ׀gai׀gai, tis ge ׀gaisase ra ╪âi╪hansen nē mâsib xa Danakhoes, !Xoo !Hao!nāsi ╪Gae╪guis dis, Sofia Jakobsa New Erab ׀khas ge ūhâ i dî!nâ║gam║are-i !nâ ║nā ╪hôare-ao-e ge mîba.

“Nē !garo!ā sîsenaon ge xûi-i ׀kha ra mātarehe maris di soas !nâ. ║În ge suwu╪gan ׀gauba ūhâ xûi-i tamas ka io oms tawa ╪gāhe !khariba ra mātare.  Nēsin ge Sa║aes ╪khamkhoena ra dītsâ ║în ûiga ׀khara׀kharasa, ║nā-amagan ge ­║îna ra ║khore marisi mātaresa !khō!oa tsî ╪hâsiga dī׀oa׀oasa, ║în ║hunuman tsî ׀aokhoen ân diga,” tis ge Danakhoes Jakobsa ge mî.
Nē ׀gaub ‘mātares’ dib dīhe go sîsenni !aromab ge nē ׀hûhâsigu !nâ ╪auxûiba sîsenūsa ╪apa╪oa kai tsî ║în ûiga ra khao-oa kai. ║Khātis Danakhoesa !aru׀î gere mîs ge, ║îs nēsa ra mû tsî hâ !khais ge HIV/AIDS xa ׀aehâ ╪khamkhoen !gôab ra ׀arosen !khaisa, !gōsase ╪kham ׀gôadi hîa sorodi âde maris tsî xûib !aroma ra ║amaxūdi ­║aega.

“╪Gui !gôab ╪kham ׀gôadi ge a sîseno tsî skol-i tsîna ╪gâ tama hâ. ║Îdi ge aore khoegu mari-e ūhâga  mûsa !khâisa tsî ­║nā-amaga ║îga ā║hō tsî ega ║îdi ׀orodi ׀kha ra mātare-oa. !Nāsase di ge nē ╪kham ׀gôade nē khoega ûitsamaxūn ║gon║amaxū!khaigu tsî sibindi tawa ra ׀hao-ū,” tis ge Jakobsa ge mî. Dana╪nû!khais, !Xoo !Hao!nāsi ╪Gaeguis ge  Corridor 17s tawa ╪nôa tsî 220 kilometerga ╪Khoandawes, Omaheke ׀Kharib !nâ ╪nôas !auga ╪nôa.

!Xoo !Hao!nāsi ╪Gaeguis ge ║aupexa 7 000 sakhoena ra ╪nû║khaeba. Khoen hîa HIV/AIDS di so׀ôana nî āse in ge, ║îs a ׀gū kliniks ║aupexa 25 kilometerga ║­în ra hâpa xu a !nū !khais xa ra !aromahese ­║aeb ai so׀ôana sī ū║nâbasen tama ra ī tsî nēs ׀kha !gomma ra tsâ. “׀Nî ║­aegas ge Ministris ╪Urusib tsî ׀Hûhâsi !Oabas disa !narima ra ׀ae!khō-aona ra sî╪oa !garo!ādi ║ga, xawe di ge ­║îdi tsîna !nani ║khâgu tamas ka io kuri-i khao!gâ ׀gui ra sī. Sida ge nēpa kliniksa ra ╪gao, !haese tsî ╪hâbasa ׀ae!khō !oabade hōs !aroma,” tis ge Danakhoesa gere ╪gan.

║Khā║­khā-aob, Franz Chapmanni, ║­îb tsîn a sakhoen dib tsî Epukiro Pos 3s ai ra hâb, ge ge mî, ║îb !ereamsa ūhâ-ai hâ ׀hûhâsib tsîn kaise ╪gui !gomsina tsēkorope ra hō!â tsî !kharu!nâsa. “Nēpan ge sida khoena klinikdi ║ga īsa ra tao ║în ׀ae!khō-aon xan nî !hae-oahe !khaisa ra !ao xui-ao ­║în kaise ׀orose ra ║āsen amaga. Sida ge ║āsenū sē-i tsî ╪hâbasa xūna ║āsens !aroma ūhâ tama hâ. Sida khoen ge !kharisa ra sîsenba tsî ­║nā-amaga ╪hâban ra xūnan nî ║ama-ū mari-e ūhâ tama hâ,” tib ge gere ║gâi╪uisen.

║Khā║khā-aob ge ge mî, ╪khamkhoesib kaise ׀gaisase ╪auxûib tsî ׀hubu׀hubusenxūna sîsenūs !nâ mâsa tsîn ra ║în sorode ║aeb ai!â hîgaga tsî ║ō, on ûi!gau ra ׀aokhoena !gomsib ׀kha ra ╪nû tamas ka iob ge ║nā ║hûi!nâ╪haris ׀awemā-aob tsî ׀awa!namn tsîna nî ╪hansenma nē khoe-i nî ║khōhe ║khā !khaisa ī║khā kais !aroma.”Skol׀gôan ge skolga xu ra ║goe-oa tamas ka io ║goaga skol!gû tsî skoli ╪oa tama hîa ║aru tsî ā!khaigu tawa ra ā tsî ׀hubu׀hubusenxūna sîsenū. Tsēs ׀ams aib ge ║ōb ׀guiba ra !gau tsîs ge ║khō!nâ kāba ║amasa ra !gomsi. ׀Nîn ge !khō-omde xu !nūse hâ tama hâ !khōbahe ra ׀hubu׀hubusenxūn ׀kha !khōhes xa,” tib ge Chapmanna gere mî.

║Khā­║khā-aob ra ║khore tsî ׀gaisase ╪gan !khais ge, în ׀hûhâsi !oabade ra mā khoen tsî ׀ae!khō-aon tsîna Sakhoena !gôasib tsî khoexa!nâsib ׀kha sîsenū. “Hoada ge a khoe, mâ ׀ûb ׀guiba ūhâ tsî da ga mâ !haos di xawe,” tib ge !aru׀î gere ׀gon׀gon!gao. Nē !âb !nâ-i ge nausa !narib tsî ╪khawadīb tsîna kaise a ׀oro.