

BAYAHI ba munzi wa Mayuni mwa sikiliti sa Caprivi seba fitisize linonge za kuli, ba ketelelo ya sikolo sa Mayuni Sekondali seba palezwi kusupeza lipiho za kamo mashelen`i a sikolo anze a swelwi kuno sebelisezwa.
Muyahi wa munzi wani, Naha Robert Mashi na kile a patalaza kuli kuzwa silimo sale sa 2009 mane kutisa silimo se, hakuna lipiho zene konilwe kutambekiwa kwa bashemi kuamana ni kamo mashelen`i a sikolo anza swelwi kuno sebelisezwa.
Kakuya ka Mashi, mushemi ni mushemi na lifanga pene ye likana N$150 ya sikolo ku mwana hae mi tifo ye, ne kilwe ya ekezwa hape ni kutiswa fa pene ye likana N$200. Sikolo sina ni palo ya baituti ba likana 473 mi haiba kuli baituti kaufeela inge ba lifa pene ya sikolo mwa silimo, pene I kona kuyema fa mashilin`i a likana N$100 000.
“Nelu sika bona lipiho za kamo mashelen`i a sikolo anza sweli kuno sebelisezwa kuzwa silimo sale sa 2009. Halu zibi kuli mashelen`i a sebeliswanga cwan`i mi luna ni maikuto a kuli mashelen`i a, a petanga misebezi ye sali ya sikolo kakuli ka nako kaufeela ba kashanga kuli lu life mane ni kulekela bana ba luna libuka za kun`olela mane ni libuka za kubala,” ne kubulezi Mashi.
Mashi hape na kile a nyaza ba ketelelo ya sikolo kuli seba palezwi kubeya waya ya sikolo ni kuli sikolo hasina lipula mane ni matafule.
Kakuya ka Mashi hape, bayahi ba munzi wani ba lyangananga kakuli logo ya sikolo ina ni siswaniso sa Mulena Joseph Tembwe Mayuni haa keyala ya sikolo yona ina ni siswaniso sa muzamaisi wa sikolo.
Hana kilwe a buziwa kaze kaufeela, muzamaisi wa sikolo mutompehi James Muchila na kile a nyaza bayahi kuli kin`i haba matela kwa mitayi ya makande haiba kuli yena ni bona bayahi ba kona kutatulula lika ze kaufeela.
Muchila na palezwi kutatulula kaza lipiho za mashelen`i ka kutiiseza kuli yena na konile feela kuba muzamaisi wa sikolo sani mwa silimo sesi felile mi kacwalo ha zibi sene si ezahezi mwa silimo sale sa 2009.
“Hani fita mwa silimo sesi felile neni patehile ni kumakin`ela litatubo mwa Windhoek ki kafo hane lu palezwi kubeya piho ye bonahala hande kuamana ni kamo mashelen`i a sikolo na konilwe kusebelisezwa kono silimo se nina ni sepo ya kuli luta patalaza lika kaufeela kwa bashemi ni bayahi kaufeela mwa kweli ya Yenda kapa Njimwana. Mwa nako ya cwale lu sweli kuno eza lipiho zen`wi zelu swanela kutambeka ku insipekita pili lu sika tambeka kale kwa bashemi,” ne kubulezi Muchila.
Kakuya ka Muchila, logo ya sikolo hai sika feela kale mi seo sene ba konile kubona neli sika si sili.
“Lu swanela kuina kaufeela luna ba kamaiso ni ketelelo ni kuketa kuli kanti he logo ya kuitusisa ki ifi kono ni bona kuli luta itusisa ya Mulena kakuli sa bapalile maswe kalulo yende kwa sikolo se. Ki yena Mulena hape yasa susuelize bashemi kulumeleza bana ba bona kwa sikolo ni kuli banana ba bale tota,” ne kubulezi Muchila.
Kakuya ka Muchila hape, sikolo sesi konile kufumana pene nyana kuzwelela kwa Itenge Trust Foundation mi sikolo sita kona kubeya waya pili silimo se sisi ka feela kale.
“Kasamulaho wa kukupa tuso, ba Itenge Trust Foundation neba konile kutalima talima mane ni kufumana pene nyana ye likana N$50 000 kuba Likolo la Tuto. Butata feela bolu sweli fa kibwa kuli, bayahi ba munzi o ba hupula kuli kakuli tuso ne zwelela kwa Itenge Trust Foundation, bayahi bona seba hupula kuli mwendi mushobo wa Masubia kutuha unga lika kaufeela za sikolo se - batili.”
Kakuya ka Muchila, haki bayahi kaufeela ba munzi wani baba hupula cwalo, kono kuna ni baban`wi mwa munzi wani baba hupula cwalo.
“Kuna ni batu baba bulela kuli haki batu baba tabela lipulelo za kutalima batu ka mishobo ya bona, kono batu ba baba swana hape, ki bona baba eza cwalo. Fa ba sweli kuno ni hapeleza kuli ni sweli kuno kenisa misebezi masubia fa sikolo se kono mutu ha talima hande u bona hande-nde kuli mishobo ye kaufeela ne kile ya kena pili mane na ni sika mbalamaniswa mwa sipula mo.”
Ze ni halilicwana kakuya ka Muchila, sikolo nesi konile kueza hande mwa silimo sesi felile kakuli nesi konile kuba mwa likolo ze lishumi zene konile kueza hande mwa silimo sesi felile hala baituti ba litopa za giledi 10 ni giledi 12.