Xoa-aos: Vimbai Karumazondos

׀AE║GAMS – O gu ra ╪haro o ra ╪haro !gôab !kharagagu !aroman ╪khamkhoen HIV/AIDSa ra ╪hīgun din hâ, os ge dîsa ra mâ, mâ ׀gaugu ain ╪khamkhoena hânan ka !â hâ o, o nē ║khō║khōsa ║ōs di !kham!oas !nâ a !âsa.

Studentn !Gomsin tsî ╪Hâsigu !gâ tsî !Hoa-ū-aos tsî ║khāti a HIV/AIDS !Khōdana-aos Politekniks Namibiab dis, Aletta Mcnallys, ge ra mî, ׀gam ôa!nâra hîa ge Politekniks Namibiab dis xa dīhe hâ ira, ╪gurose Sîsen╪uib, hîas HIV/AIDS ╪An╪ansa ūhâs, ╪Ans, Tanisen׀gaugu, ╪Gomdi, Sorosi ╪Harugus !oagu hâ dī-ūnusens tsî ╪Gom!gâgus Sorosi║goe׀haos !nâ nî hâs dis tsî ׀gam║îsa ׀guis xa !nāsa soregub tsî ║goe׀haos Politekniks Namibiab dis studentn ­║aegu ge  hâ is hâra !nurib ge !gâise ║gausen tama hâ.

Nē !nurib ge ra mî, studentn tsî ╪khamkhoen ╪ansa ūhâsa HIVs tsî AIDS hâra ╪namipe. ║Khā ║aeb hîan nēti ī  ╪ansa ūhâb ain ge ║îna ║ae tama is xa !khō╪gāhe hâ tsî mâ ׀gaub ׀guib ain ga ╪hīgus ׀kha ║ae tama hâ tsî ║nān hîa nēti ī ║ōsa ūhâse a ╪ansan !oa-ai noxopa !gâi tama tanisensa ra ║gau.

Mcnallys ge ║gui!ā tsî ra mî, nē studentn tsî ╪khamkhoen nausan ╪ansa nē ­║ōs xa ūhâ tsî mâtis ra hōhes tsîna xawe, noxopa ║gauo!nâse ║khaubasen tamase sorosise ra ╪harugusa tsî ­║nās xō׀khā ׀guis xa !nāsa ׀hōsa-i ׀kha ׀gui hâ tama hâsa. Studentn tsî ╪khamkhoen ge !aru׀î ׀gaisase ╪auxûib tsî ׀hubu׀hubusenxūna ra sîsenū tsî nēs xa ra !aromahese ║în ûigu tsî naun diga ║khō║khōsa mâsib !nâ ra mâi ║în ra ║khaubasen tamase sorosise ╪harugu xui-ao.

Mcnallys ge ra mî, ║nāpan ╪auna ╪ansa hōxū ╪khanina hâsa HIVs tsî AIDS ╪namipe  studentn tsî ╪khamkhoen !aroma, xawen ║­îna kaise ׀orose ra mā╪uihesa ׀Ae║gams tsî !hūb a ╪habase. “׀Gui xū-i hîa da ╪âis !nâ nî ūhâ-i ge, studentn ׀gaisase ║în ║khā║khāsens proxramgu xa ra ║gâihesa tsîn ║khāti hoa║aes tsîna marisi ׀khāb ai ׀gaisa tama hâsa. ║Nā-amagan ge hoa xūn hîa studentn !aroma ║gâiba ra māse ina ╪âisa ║în xa ╪nûi-aihe tama ra i, ai║gause ║nâu!āb ׀kha i ga sîsens kas, sorosises tamas ka io marisi║hōga nî tsâ׀khās karao. Nēs !aroma da ge haisis nî !gāsa tsî sîsen╪uiba studentn tsî ╪khamkhoen ║aegu nî ūhâsa da nî ╪hâbas karao, nē !gâi xūn ╪ans din hoana studentn tsî ╪khamkhoen tawa nî ׀gū׀gū,” tis ge ra mî. ║Nās ge ║khāti !aromas hîas ra Politekniks Namibiab disa kurikorobe HIVs tsî AIDS Hōhō!nâs Proxramma ūhâsa, ׀Ae║gams !nâ, in nē ╪hâ╪hâsa !oabade studentn tawa ׀gūse hâ-ū. Politekniks Namibiab dis ge nē kurikorobe ra dīhe ║axasib ūhâ sîsen╪uib ׀kha a ╪khî tsî nî ai!gû nē dītsâdi ׀kha.

“Kaise a ╪hâbasa !khais ge !gâise da nî ║nâu!āsa, nēpa da ║ae tama is xa ra !hoa, o da ╪âibasen tama hâsa studentn tsî ╪khamkhoen HIVs tsî AIDS ׀kha ­║ōs ase ║ae tama hâ ti, xawen ­║îna ║î-aitsaman ra !aorosasib !nâ ╪gāsen !khaisa !gôa!gâ tama hâsa tsî ║khaubaseno!nâse sorosise ╪harugus !nâ-ū nē ║ōs di ║khaesa ra !khom!nâsa,” tis ge Mcnallysa ra mî.  

║Îs ra mîsa !oab ge Sub – Sahara Afrikaba ║îb hoan xa a ׀gapi !gôab HIVs tsî AIDS ׀asa ╪hīgudi diba !hūbaib !nâ ūhâ tsîn ge ║nās xa !aromahe hâse khoena tsēkorobe tarin nē ║ōsa go hōs ╪hôas xa ra ╪nau╪khūhe hîa ra huisa khoen nî ╪an!gân a mî║guiga ūsa sorosi║goe׀haos di i nî hās karao.  

׀Gui !khais hîa kai ╪âi╪hansens ase īs ge, studentn, ╪khamkhoen tsî ׀hûhâsib ║anin  ra tita tsâ׀khā tides ║harode ╪gae╪gāsa tsî ║nās ׀kha tātsē nē ║ōs xa xū-e dīhe tide khami ûisa.

“╪Gui studentn ║nā ╪goms ║în nē ║ōsa hō tides dis ׀kha ra !gûma !khais ge ra !aroma ­║în nēti ī ║axasin HIV/AIDS din hîa kampus tawa ra dīhena ║haosa a ║garasabasa. Nē !gomsib tsî ║ōsats ūhâ !khaisa ╪nao-ai╪nûihes tsî ║ae tama is tsîn ge studentna ra ║khae

(i)nē mâsiba hoa ║gari║garisasib ׀kha ū!oasa, tsî
(ii) ׀guis khami i !nan-i hîa HIVs tsî AIDS ׀kha a dīxūxa i ׀kha !gae║arehes tsîna,” tis ge Mcnallysa ra mî.