BA katengo kapa mane ba kansulu ya tolopo ya Katima Mulilo ba swanela kulifa pene ye likana N$5 million kuba kampani ya NamWater yeba kolota, haba sa ezi cwalo, ba NamWater bata kwala mezi mwa tolopo yani kwa mafelo a kweli ye ni kutisa likayamana mwa maneku kaufeela a tolopo yani.

Kukwaliwa kwa mezi kutalusa kuli bayahi ba bapila mwa tolopo yani baba lifanga hande litifo za bona kuba kansulu ni bona bata tasezwa ki butata bo.

Haki bayahi feela baba sa koloti ba kansulu ba  bata tasezwa kono mane ni libaka ze cwale ka lipatela ni likolo za tuto lita tasezwa ni zona ki butata bo.

Ba kansulu ba kolota kampani ya NamWater pene ye likana N$26 million ye zwelela silimo sale sa 2006 kuisa 2007.

Ka lona libaka le, ba kansulu ba swanela kulika ahulu kamo ba konela kaufeela kuli ba kone fumana mashilin`i ni kulifa ba NamWater.

Mwa mazazi a cwale a felile, ba kansulu neba patehile ni kupatalaza kaza butokwa bwa kulifela lisebelezo za kansulu ni kuli bayahi baba sika lifa kale likoloti za bona sihulu mezi, bata bona ba kansulu inge ba kwala mezi a - ka mulelo wa kubupa pene nyana.

Ba kansulu banze ba sweli kuno kwala mezi a batu baba sika lifa mi ba eza cwalo kweli ni kweli. Bayahi kaufeela baba sika lifa kale mezi a bona ba kwalela mezi a bona ka lizazi la busupa (7) la kweli ni kweli haa ba lipisinisi ni tutengo to tu n`wi kubeya makampani ni Makolo a Muso bona ba kwalela mezi a bona kali 15 kweli ni kweli haiba kuli haba sika lifa kale sikoloti sa bona niba kansulu.

Bayahi ba tolopo kaufeela bona, ba kolota kansulu mashilin`i a likana N$44 million ili sikoloti sesi zwelela silimo sale sa 1995.
Kakuya kayo muhulu wa kansulu cwale swalelele, mutompehi Charles Nawa, sikoloti sinze si sweli kuno pahama silimo ni silimo.
Ka kukwalela bayahi mezi a bona, ba kansulu banze ba hatisa mulalo wa bona o amana ni likoloti ze kolotwa ki bayahi.

“Sikoloti sinze si pahama kakuli bayahi haba tabeli kulifa likoloti za bona. Lwa ziba hande kuli kukwala mezi haki nto yende mi haki kutatulula butata hape kono mwa nako ye swana lunze luba luta kaza butokwa bwa kulifela lisebelezo za bona,” ne kutiiselize Nawa.

Bayahi bapila mwa tolopo babana ni mandu ba kolota kansulu mashilin`i a likana N$30 million haa ba lipisinisi bona ba kolota pene ye likana N$20 million kubeya Makolo a Muso a kolota N$5 million.

Nawa na sika patalaza mabizo a Makolo a Muso a kolota kansulu ka kubulela kuli haki litaba za kuikambota mwa mitende.

“Lu amuhelanga swalisano yende ahulu kwa Makolo mi kacwalo halu koni kukwalela mezi Makolo a cwale ka la Makete kakuli ki Likolo la sicaba leli amana ni lika ze n`ata za makete ni bupilo bwa batu,” na tiiselize hape. Ze ni halilicwana, haiba lika inge li zamaya hande sina kamo kulelezwi pili lizazi la kali 15 lisi ka esha kale, ba kansulu habana kukwala mezi kakuya ka Nawa.
Kukwaliwa kwa mezi kuta sitatalisa bupilo bwa bayahi mwa mandu ni miyaho ya lipisinisi ye fitelela 3 500.

“Ni luna luikema ahulu fa litifo ze zwelelela kwa bayahi ili kuli lu kone kupeta misebezi ya luna ya lizwelelopili hande-nde. Butata feela kwa lineku la luna kiba NamWater babana ni maata a kukwala mezi a tolopo kaufeela haiba kuli inge lusa lifi kakuli seba lu file kale temuso,” ne kubulezi Nawa.